54 san
Xidmət
Şəkərli diabetin müalicəsi və izlənməsi
Qısa cavab
Diabetin müasir müalicəsində məqsəd şəkəri kəskin salmaq deyil. Yanaşı xəstəlikləri (ürək, böyrək, qaraciyər) nəzərə alaraq uyğun dərmanı seçmək və şəkəri uzunmüddətli nəzarətdə saxlamaq lazımdır. Dr. Şirvan Zəkəriyəyev bunları edir:
- müalicəni hər pasientə fərdi seçir;
- çox yüksək şəkəri nəzarət altında, mərhələli salır;
- lazım olduqda insulinlə başlayıb tablet müalicəsinə keçir;
- nəticəni HbA1c ilə izləyir.
Həkimin praktikasında
- Dərman seçimi yanaşı xəstəliyə görə. «Son dövrlərdə şəkərli diabetin müalicəsində bir çox dərman preparatları var ki, onların həm ürək, həm qaraciyər, həm də böyrək qoruyucu xüsusiyyətləri var. Ona görə də diabet zamanı şəkərin kəskin aşağı salınmasından qaçınılmalı və yanaşı xəstəliklər varsa, onları nəzərə alaraq düzgün dərman təyinatı edilməlidir» (video).
- Mərhələli salma. Çox yüksək şəkərlə müraciət edən pasientlərdə şəkər birdən yox, həkimin sözü ilə, «tam nəzarət altında və pilləli şəkildə» salınır.
- İnsulindən tabletə. Diabetik ayaq yarası olan pasientdə əvvəlcə insulinlə şəkər nəzarətə alınıb, sonra söz verildiyi kimi tablet müalicəsinə keçilib. Yaranın cərrahi müalicəsini cərrah aparıb.
- Dərmanı özbaşına saxlamaq olmaz. Dərman bitəndə və ya bayram, səfər kimi səbəblərlə müalicəni dayandıran pasientlərdə nəticələr düzəlmək yerinə pisləşir. «Müalicə həkiminiz hansı müddətdən sonra gəlin deyirsə, həmin müddətdə mütləq gəlməlisiniz.»
- İzləmə tezliyi. HbA1c normallaşana qədər 3 aydan bir, sonra həkimin təyinatı ilə 6 və ya 12 aydan bir yoxlanılır.
- Evdə ölçmə. Vaxtaşırı ac qarına və yeməkdən 2 saat sonra şəkər ölçülməlidir. Müalicə fonunda şəkər əksər vaxt 180 mq/dl (10 mmol/l) həddini keçirsə, müalicəni və ya pəhrizi dəyişmək barədə düşünmək lazımdır.
- 1-ci tip diabet. «Heç bir dərman preparatı sizin istifadə etdiyiniz insulinləri əvəz etmir… Tip 1 diabetin müalicəsində əsas bazis terapiya insulin terapiyasıdır» (video).
- Ağırlaşmalar. Diabetik neyropatiyanın effektiv müalicəsi üçün əsas şərt şəkərin tam stabil olmasıdır. Lazım olduqda nevroloqla birgə müalicə aparılır. Uzun müddət metformin qəbul edənlərdə B12 vitamini vaxtaşırı yoxlanmalıdır.
Ümumi məlumat
Diabetdə qidalanmanın 4 prinsipi
Həkimin yazısından
- Karbohidratlar. Kompleks karbohidratlara — tam taxıllara və paxlalılara üstünlük verin. Sadə karbohidratları (un məmulatları, ağ düyü, şirniyyat) mümkün qədər azaldın, çünki onlar şəkəri birdən qaldırır.
- Zülal və liflər. Lifli qidalar şəkərin sabit qalmasına kömək edir. Hər qidalanmada toyuq, yumurta, fındıq, qoz kimi zülallı qidalar faydalıdır.
- Yağlar. Doymuş və trans yağlar insulin müqavimətini artırır. Bitki yağlarına (avokado, zeytun yağı, qoz) üstünlük verin.
- Qidalanmalar arasındakı məsafə. Düzgün nizamlandıqda həm şəkərin düşməsi (hipoqlikemiya), həm də qalxması (hiperqlikemiya) riski azalır.
Sual-cavab
Video: Şəkərli diabet haqqında yanlış inanclar
Diabetdə meyvə yemək olmaz?
Belə bir qadağa yoxdur. Meyvənin miqdarı, yəni porsiya önəmlidir.
İnsulinə başlasam, geri dönüş olmur?
Belə deyil. Bəzən diabetin ilkin mərhələlərində mədəaltı vəz və bədən özünü toparlasın deyə insulinə başlanır, sonra geri dönüş mümkündür.
Bitki çayları diabeti sağaldırmı?
Xeyr. «Biz bitki çaylarının əleyhinə deyilik. Sadəcə şəkərli diabet zamanı bitki çayları sağaltmır. Əlavə olaraq istifadə edə bilərsiniz.»
Ağırlaşmalar yalnız şəkərin səviyyəsindən asılıdır?
Xeyr. Ağırlaşmalar istifadə olunan dərmanlardan da asılı ola bilər, ona görə pasientə uyğun dərman yazılmalıdır.
Dərmanlarım bitib. Həkimə getmədən gözləyə bilərəmmi?
Xeyr. Dərmanı həkimin icazəsi olmadan saxlamaq olmaz. Müalicə bitmədən gəlmək lazımdır.
Həkimin videoları
32 san